หน้าแรก › Qiangua
เส้นที่เปลี่ยนในอี้จิง: เฮกซะแกรมตั้งต้นกับเฮกซะแกรมที่เปลี่ยน อ่านอย่างไร
บทความนี้มีไว้เพื่อการทบทวนตัวเองและความบันเทิง
พอตั้งเฮกซะแกรมได้แล้ว หลายคนติดอยู่ตรงขั้นถัดไปทันที เส้นหกเส้นนี้ต้องอ่านยังไง? บทความนี้จะไม่พูดถึงความหมายของเฮกซะแกรมใดโดยเฉพาะ แต่อธิบายแค่ โครงสร้าง เพื่อให้คุณรู้ว่าควรเริ่มอ่านจากตรงไหน
ทุกอย่างเริ่มจากเส้นเดียว
เส้นคือหน่วยที่เล็กที่สุด มีแค่สองแบบ
- เส้นหยาง ⚊: เส้นทึบหนึ่งเส้น
- เส้นหยิน ⚋: เส้นที่ขาดตรงกลาง
สามเส้น: ไตรแกรมทั้งแปด (โป๊ยก่วย)
ซ้อนเส้นสามเส้นจะได้ 2 × 2 × 2 = 8 แบบ คือไตรแกรมทั้งแปด หรือที่คนไทยคุ้นในชื่อ «โป๊ยก่วย» ได้แก่ เคี่ยน ตุ้ย หลี เจิ้น ซวิ่น ขั่น เกิ้น และคุน แทนฟ้า บึง ไฟ ฟ้าร้อง ลม น้ำ ภูเขา และดิน
หกเส้น: 64 เฮกซะแกรม
ไตรแกรมสองชุดซ้อนกันบนล่าง กลายเป็นหนึ่งใน 64 เฮกซะแกรม
- สามเส้นล่างคือ ไตรแกรมล่าง (ด้านใน) มักมองว่าเป็นตัวเรา ภายในใจ และจุดเริ่มของเรื่อง
- สามเส้นบนคือ ไตรแกรมบน (ด้านนอก) มักมองว่าเป็นสภาพแวดล้อม คนอื่น และการคลี่คลายของเรื่อง
เส้นทั้งหกนับ จากล่างขึ้นบน ตั้งแต่เส้นที่หนึ่งถึงเส้นที่หก ตำแหน่งก็มีความหมาย เส้นที่หนึ่งเหมือนจุดเริ่มต้น ส่วนเส้นที่หกเหมือนตอนจบ
เฮกซะแกรมตั้งต้น เส้นที่เปลี่ยน และเฮกซะแกรมที่เปลี่ยน
- เฮกซะแกรมตั้งต้น: เฮกซะแกรมที่ได้มา แสดงสภาพปัจจุบัน
- เส้นที่เปลี่ยน: เส้นที่ «เคลื่อน» (เลข 6 และ 9 จากการโยนเหรียญ หรือเส้นที่คำนวณได้จากวิธีดอกเหมย) ชี้จุดที่กำลังเปลี่ยนและควรใส่ใจที่สุด
- เฮกซะแกรมที่เปลี่ยน: เฮกซะแกรมที่ได้หลังกลับเส้นที่เปลี่ยน บอกทิศทางของการเปลี่ยนแปลง
มองเป็นกระบวนการจะเข้าใจง่าย เฮกซะแกรมตั้งต้นคือตอนนี้ เส้นที่เปลี่ยนคือจุดหักเห และเฮกซะแกรมที่เปลี่ยนคือที่ที่เรื่องอาจมุ่งไป
ถ้ามีเส้นที่เปลี่ยนหลายเส้น?
มีหลายสำนัก นี่คือแบบย่อที่ใช้กันทั่วไป
| จำนวนเส้นที่เปลี่ยน | ดูอะไร |
|---|---|
| 0 | ดูเฮกซะแกรมตั้งต้นทั้งรูป |
| 1 | เน้นเส้นนั้น โดยมีเฮกซะแกรมตั้งต้นเป็นบริบท |
| 2–3 | ดูเส้นเหล่านั้น เทียบเฮกซะแกรมตั้งต้นกับเฮกซะแกรมที่เปลี่ยน |
| 4–5 | น้ำหนักย้ายไปที่เฮกซะแกรมที่เปลี่ยน |
| 6 | ดูเฮกซะแกรมที่เปลี่ยนทั้งรูป |
อาจารย์แต่ละท่านมีรายละเอียดต่างกัน เลือกระบบที่คุณเข้าใจแล้วใช้ต่อเนื่อง
ไว้ทีหลัง: เฮกซะแกรมแกนใน
บางวิธีจะดู เฮกซะแกรมแกนใน ด้วย คือใช้เส้นที่ 2, 3, 4 เป็นไตรแกรมล่าง และเส้นที่ 3, 4, 5 เป็นไตรแกรมบน เพื่อดูสิ่งที่ซ่อนอยู่ภายในเรื่อง มือใหม่ข้ามไปก่อนได้ ค่อยกลับมาดูเมื่อคล่องเรื่องเฮกซะแกรมตั้งต้นและเฮกซะแกรมที่เปลี่ยนแล้ว
สรุป
ลำดับการอ่านที่ใช้ได้คือ ดูการจับคู่ของไตรแกรมก่อนเพื่อเห็นภาพรวม แล้วดูตำแหน่งของเส้นที่เปลี่ยน สุดท้ายดูเฮกซะแกรมที่เปลี่ยนเพื่อคิดถึงทิศทาง หัวใจไม่ใช่การท่องคำตอบ แต่คือการใช้โครงสร้างนี้จัดระเบียบความคิดของตัวเอง