Trang chủ › English Words Audio Cruise
Lặp lại ngắt quãng là gì? Cách ôn từ vựng để nhớ lâu
Học từ xong vài hôm đã quên là chuyện ai học tiếng Anh cũng gặp. Lặp lại ngắt quãng (spaced repetition) chính là phương pháp dành cho vấn đề này: ôn đúng lúc sắp quên, để nhớ lâu nhất với số lần ôn ít nhất.
Bắt đầu từ đường cong lãng quên
Cuối thế kỷ 19, nhà tâm lý học người Đức Hermann Ebbinghaus làm một loạt thí nghiệm về trí nhớ và phát hiện:
- Điều mới học sẽ quên nhanh nhất trong vài giờ đến một ngày đầu
- Sau đó tốc độ quên chậm lại
- Mỗi lần ôn, lần quên sau lại chậm hơn nữa
Đường «dốc lúc đầu, thoải về sau» này chính là đường cong lãng quên nổi tiếng.
Nguyên lý của lặp lại ngắt quãng
Nếu mỗi lần ôn giúp trí nhớ vững thêm một chút, thì khoảng cách giữa các lần ôn có thể kéo dài dần:
- Vừa học xong, trí nhớ còn mong manh, cần ôn sớm
- Ôn vài lần, trí nhớ ổn định, có thể để lâu hơn mới xem lại
- Ôn lúc «sắp quên mà chưa quên» là hiệu quả nhất
So với ôn dồn nhiều lần trong một ngày, chia cùng số lần ấy ra nhiều ngày thường nhớ lâu hơn.
Lịch ôn tập gợi ý
Một cách sắp xếp đơn giản, dễ nhớ, có thể điều chỉnh theo bản thân:
| Lần | Cách lần học trước |
|---|---|
| Ôn lần 1 | Ngày hôm sau |
| Ôn lần 2 | 3 ngày sau |
| Ôn lần 3 | 1 tuần sau |
| Ôn lần 4 | 2 tuần sau |
| Ôn lần 5 | 1 tháng sau |
Nếu ôn mà thấy đã quên, hãy đưa từ đó về khoảng cách ngắn hơn.
Không cần ứng dụng: hộp Leitner
Nhà báo người Đức Sebastian Leitner nghĩ ra một cách dùng giấy:
- Chuẩn bị 5 hộp (hoặc phong bì), lúc đầu mọi thẻ từ đều ở hộp 1
- Hộp 1 ôn mỗi ngày, hộp 2 mỗi 2–3 ngày, hộp 3 mỗi tuần, cứ thế tiếp
- Trả lời đúng thì chuyển thẻ sang hộp sau, sai thì trả về hộp 1
Như vậy tự nhiên từ đã thuộc sẽ ít phải xem, từ chưa thuộc được xem nhiều hơn.
Nghe cũng làm được lặp lại ngắt quãng
Không nhất thiết phải dùng thẻ. Nếu bạn quen học bằng cách nghe, có thể:
- Chia từ thành từng đoạn nhỏ, ví dụ mỗi đoạn 50 từ
- Đoạn mới thì nghe liền mấy ngày
- Sau đó theo lịch ở trên, quay lại nghe các đoạn cũ
Mẹo để lặp lại ngắt quãng hiệu quả hơn
- Chủ động nhớ lại: thấy hoặc nghe từ tiếng Anh, thử nghĩ ra nghĩa trước rồi mới xem đáp án
- Mỗi lần đừng tham: mỗi ngày 10–30 từ mới là dễ duy trì
- Có ví dụ càng tốt: nhớ trong câu chắc hơn nhớ từ đơn lẻ
- Cố định thời gian: gắn với lúc đi lại, trước khi ngủ…
Mấu chốt của lặp lại ngắt quãng không nằm ở việc cố gắng vất vả, mà ở «gặp lại đúng lúc».